Belgeleme ve Raporlama Yoluyla Türkiye'de Ayrımcılıkla   Mücadele Projesi
#

Belgeleme ve Raporlama Yoluyla Türkiye'de Ayrımcılıkla Mücadele Projesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından Şubat 2009 - Mart 2011 arasında yürütülmüştür. Projenin genel amacı, Türkiye'de süregelen ayrımcı uygulamaların ve pratiklerin ortaya çıkarılmasına katkıda bulunmak ve ayrımcılıkla mücadele yönünde çalışan mekanizmaların güçlendirilmesi idi. Proje ile ayrımcılığın yok edilmesi için gerekli adımların atılması, mekanizmaların güçlendirilmesi ve yapısal değişikliklerin gerçekleşmesine katkıda bulunulması, bu sayede Türkiye'de ırk/etnik köken, din/inanç, engellilik ve cinsel yönelim/cinsiyet kimliği temelinde ayrımcılığa uğrayan kişilerin ve kişi gruplarının durumlarının iyileştirilmesine katkı sağlanması hedeflendi. Projede ele alınan ayrımcılık temelleri Avrupa Birliği Konseyi'nin Irk Eşitliği Direktifi ile İstihdamda Eşitlik Direktifi'nin içerikleri dikkate alınarak belirlendi.

Proje, STK'ların ve sendikaların insan hakları ve temel özgürlüklerin korunmasında ve ayrımcılıkla mücadelede oynadığı önemli rol düşünülerek planlandı. Sivil toplum kuruluşlarının (STK) ve sivil girişim temsilcileri, aktivistler, sendika temsilcileri ve avukatlar projenin hedef grubunu oluşturdu. Şubat 2009'dan bu yana projenin genel amacı ve hedefleri doğrultusunda bir dizi faaliyet düzenlendi. Bu faaliyetler şunlardır:

1- Haritalama Çalışması
Proje kapsamında yürütülen haritalama çalışmasının amacı, ırk/etnik köken, din/inanç, engellilik ve cinsel yönelim/cinsiyet kimliği temellerinde ayrımcılık, yabancı düşmanlığı, ırkçı, homofobik ve transfobik eylemler, nefret söylemi ve nefret suçları, Hristiyan ve Yahudi düşmanlığı ile mücadele eden veya bu konular üzerinde çalışan belli başlı STK'lar, sivil girişimler ve sendikaların haritasının çıkarılması idi. Haritalama çalışması ile bu kurumların profili çıkarılarak bu alandaki uzmanlıkları tespit edilmeye ve ayrımcılıkla mücadelede karşılaştıkları güçlükler ve ihtiyaçlar tanımlanmaya çalışıldı. Ayrıca bu kurumların ayrımcılık vakalarının izlenmesine, belgelenmesine ve raporlanmasına yönelik eğitim ihtiyaçları belirlendi. Çalışmaya 75 kurum (STK, sivil girişim ve sendika) katıldı. Haritalama çalışması ile ilgili ayrıntılı bilgi ve Haritalama Çalışması Raporu için tıklayınız .

2- İletişim ve Ağ Kurma Semineri
STK, sendika ve sivil girişim temsilcilerine yönelik seminer 6-7 Kasım 2009 tarihlerinde İstanbul'da düzenlendi. Bu etkinliğin amacı ayrımcılık yasağı üzerine çalışan STK'lar ve sendikalar arasındaki iletişimin güçlendirilmesi, yeni ortaklıkların geliştirilmesi ve ileride ortaklaşa izleme ve belgeleme çalışmaları yapmak için uygun zeminin yaratılması idi. Aynı zamanda, seminer ile gerek aynı ayrımcılık temelinde gerekse farklı ayrımcılık temellerinde çalışan kurumlar arasında bilgi ve tecrübe alışverişi sağlanması amaçlandı. Seminerde STK'lar arasında kurulmuş olan ağlara yönelik iyi uygulamalar da sergilendi. İki gün süren seminerde ayrımcılık ve ayrımcılık yasağı ile ilgili kavramlarla birlikte ağ oluşturma ve yönetmeye dair ilkeler ele alındı. Seminerde STK ve sendikaların belgelemeye ve raporlamaya dair eğitim ihtiyaçları tespit edildi, aynı zamanda farklı ayrımcılık temelleri üzerine çalışan grupların ayrımcılık vakalarında kullandıkları izleme, belgeleme ve raporlama yöntemlerine değinildi. Seminer ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

3- Eğitim Rehberleri
Proje kapsamında Ayrımcılık Yasağı: Kavram, Hukuk, İzleme ve Belgeleme başlıklı bir kitap ve bu kitapta yer alan ayrımcılığın izlenmesi ve belgelenmesi konularının ön plana çıkartıldığı kitabın sadeleştirilmiş hali olan Ayrımcılık Yasağı Eğitim Rehberi adlı bir rehber kitap basıldı. Ayrımcılık konusunda eğitim rehberi niteliği taşıyan bu iki kitap, projenin başlangıcından itibaren üzerinde çalışılan ve diğer proje faaliyetleri özellikle de eğitim seminerleri sırasında ortaya çıkan ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirilen, projenin en uzun soluklu çalışması oldu. Bu iki yayının, STK'ların ve sendikaların geliştireceği ve yürüteceği ayrımcılık alanındaki eğitim çalışmalarında ve gerçekleştirilecek izleme ve belgeleme faaliyetlerinde kaynak olarak kullanılması ümit ediliyor. Yayınlarda ulusal ve uluslararası hukukta ayrımcılık yasağı ve ilgili kavramlara, ayrımcılık yasağı standartlarına ve bunların işlerlik kazanmasına yönelik oluşturulmuş farklı denetim mekanizmalarına, ayrımcılık yasağına dair izleme ve belgeleme faaliyetlerinin amaçlarına, ilkelerine, kapsamına, planlanmasına ve yöntemlerine yer verildi. Kitaplar için tıklayınız.

4- Eğitim Seminerleri
Proje kapsamında bir dizi eğitim semineri düzenlendi. Bunlardan ilki STK, sivil girişim ve sendika temsilcilerine yönelik olarak, ikincisi ise avukatlara yönelik olarak düzenlendi. Eğitim seminerlerinde kaynak olarak proje kapsamında geliştirilmiş olan ayrımcılık yasağı müfredatı izlendi ve bu müfredat ihtiyaçlar doğrultusunda geliştirildi. İstanbul'da düzenlenen üçer günlük bu iki eğitim seminerinin ardından Batman ve Bursa'da birer günlük eğitim seminerleri düzenlendi.

Avukatlara Yönelik Eğitim Semineri
"Ayrımcılık Yasağı Eğitim Semineri: Kavramlar, Hukuksal Temeller, İzleme ve Belgeleme" başlıklı avukatlara yönelik seminer 21-23 Ocak 2010 tarihleri arasında İstanbul'da düzenlendi. Seminer ırk/etnik köken, din/inanç, engellilik ve cinsel yönelim/cinsiyet kimliği temellerinde ayrımcılıkla mücadele eden STK'lara, sivil girişimlere ve sendikalara profesyonel veya gönüllü olarak destek sunan, çalışmalarına yardımcı olan, onlar adına yargısal veya idari yollara başvuran ve bunları takip eden avukatların katılımıyla gerçekleşti. Seminer ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

STK, Sendika ve Sivil Girişim Temsilcilerine Yönelik Eğitim Semineri
"Ayrımcılık Yasağı Eğitim Semineri: Kavramlar, Hukuksal Temeller, İzleme ve Belgeleme" başlıklı STK, sendika ve sivil girişim temsilcilerine yönelik seminer 28-30 Ocak 2010 tarihleri arasında İstanbul'da düzenlendi. Seminer ırk/etnik köken, din/inanç, engellilik ve cinsel yönelim/cinsiyet kimliği temellerinde ayrımcılıkla mücadele eden, doğrudan izleme ve belgeleme faaliyetleri yürüten veya bu konuda kapasite gelişimine istekli olan STK, sivil girişim ve sendikaların temsilcilerinin katılımıyla gerçekleşti. Seminer ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız.

Batman ve Bursa'da Düzenlenen Eğitim Seminerleri
STK, sendika ve sivil girişim temsilcilerine yönelik olarak 12 Haziran 2010 tarihinde Batman'da ve 1 Temmuz 2010 tarihinde Bursa'da birer günlük seminerler düzenlendi. Yakın illerden gelen katılımcılarla birlikte her iki seminer de yaklaşık otuzar kişinin katılımı ile gerçekleştirildi. Dört oturumdan oluşan seminerlerin oturum başlıkları şu şekildeydi: "Ayrımcılık Yasağı: Ulusal ve Uluslararası Mevzuat, Kavramlar ve Tanımlar", "Ayrımcılığın Tespiti", "Ayrımcılık Yasağı: Denetim Mekanizmaları", "Ayrımcı Muamelelerin İzlenmesi ve Belgelenmesi".

5- İzleme Raporları
Projenin son bileşeni olarak projede ele alınan ayrımcılık temellerinde tespit edilen ayrımcılık vakalarını kapsayan dört farklı izleme raporu hazırlandı. Ayrımcı mevzuata, politika ve uygulamalara dair güvenilir verileri derlemenin ve analiz etmenin, bunun ardından bu verilere dayanarak nitelikli ve kapsayıcı raporlar hazırlamanın ayrımcılıkla mücadele için yürütülen savunu faaliyetleri açısından önemi ve gerekliliği, izleme raporlarının hareket noktası oldu. Raporlar ile Türkiye'de ayrımcılığın varlığı ve yoğunluğu hakkında bilginin yaygınlaştırılması ve artırılması hedeflendi. Irk veya etnik köken, din veya inanç, engellilik, cinsel yönelim veya cinsiyet kimliği temellerinde gerçekleşen ayrımcı muamelelerin derlendiği bu dört rapor bağımsız araştırmacılar tarafından hazırlandı. 28 Şubat 2011 tarihinde izleme raporlarını hazırlayan araştırmacılar tarafından raporların ön sunumu gerçekleştirildi. Bu toplantı ve sunumlar ile ilgili ayrıntılı bilgi için tıklayınız. İzleme raporları ile ilgili ayrıntılı bilgiye ve raporlara erişmek için tıklayınız.

Proje hakkında daha detaylı bilgi edinmek için:

Proje Koordinatörü
Burcu Yeşiladalı
Tel: 0212-311 53 90
burcu.yesiladali@bilgi.edu.tr

Proje Sorumlusu
Gökçeçiçek Ayata
Tel: 0212-311 53 51
gokcecicek.ayata@bilgi.edu.tr

İstanbul Bilgi Üniversitesi
İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi
Kurtuluş Deresi Caddesi Yahya Köprüsü Sokak No:1
34440 Dolapdere Beyoğlu, İstanbul
Tel: 0212- 253 87 42
Faks: 0212-256 53 63
http://insanhaklarimerkezi.bilgi.edu.tr/
insanhaklarimerkezi@bilgi.edu.tr

Belgeleme ve Raporlama Yoluyla Türkiye'de Ayrımcılıkla Mücadele Projesi, İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından yürütülmüştür. Proje, Avrupa Birliği'nin Demokrasi ve İnsan Hakları için Avrupa Aracı ve Global Dialogue tarafından finansal olarak desteklenmiştir. Proje ile ilgili içerik hiçbir suretle İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin, Avrupa Birliği'nin veya Global Dialogue'un görüşleri veya tutumu şeklinde yansıtılamaz.


İstanbul Bilgi Üniversitesi İnsan Hakları Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi tarafından hazırlanan "Ailenin Korunmasına Dair Kanun Kimi ve Neyi Koruyor? Hâkim, Savcı ve Avukat Anlatıları" başlıklı kitap yayımlandı.


Belgeleme ve Raporlama Yoluyla Türkiye'de Ayrımcılıkla Mücadele Projesi kapsamında dört farklı ayrımcılık izleme raporu yayınlandı.


Belgeleme ve Raporlama Yoluyla Türkiye'de Ayrımcılıkla Mücadele Projesi kapsamında ayrımcılık yasağı konulu iki eğitim rehberi yayınlandı.


Belgeleme ve Raporlama Yoluyla Türkiye'de Ayrımcılıkla Mücadele Projesi Haritalama Çalışması Raporu yayınlandı.


Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Opuz v. Türkiye Kararı Kadına Yönelik Ayrımcılık ve Şiddetin Önlenmesi Çalışma Grubu tarafından Türkçeye kazandırıldı.